WANNEER WORDT HET ZUIDWESTEN WEER ZOET?


| 16-05-2021 |

 

Omstreeks het begin van de jaartelling lag voormalig zoet laag Nederland achter een vrijwel aaneengesloten kustlijn en vele meters hoger dan de zee. Exploitatie van veen, inpoldering en ontwatering lieten de bodem dalen tot beneden de zeespiegel. Aan landverlies viel niet te ontkomen. Door toedoen van de mens drong de zee ver het land binnen. De grillige belijning van ons land met eilanden en zeegaten contrasteert met het regelmatig gevormde kustfundament. Terwijl iedereen vertrouwd is met een zoet IJsselmeer (voorheen het zeegat Zuiderzee), blijft het een raadsel waarom onder de huidige omstandigheden in het zuidwesten extreem zout gehouden wateren worden geaccepteerd. Het Deltaplan voorzag immers al in zoete Zeeuwse meren! Het natuurlijk verzoeten van deze wateren is de meest voor de hand liggende oplossing voor de  problemen van verzilting en zoetwatertekorten waarmee Zeeland in toenemende mate kampt en een grote stap naar klimaatbestendigheid bij verdere zeespiegelstijging.

Lang gewacht
De plannen voor verzoeting van Zeeland zijn onderzocht en uitgewerkt in het Deltaplan.
Door twee gebeurtenissen in de zestiger jaren, een strenge winter en het lage zoutgehalte vanwege een hoge afvoer, vroeg de (mossel- en) oesterteelt of ze alvast schadeloos gesteld mocht worden en konden stoppen, omdat de Zeeuwse delta na 1971 zoet zou worden. Daaraan werd door het Rijk voldaan. Een deel van de teelt kon naar de Waddenzee verplaatst worden. De sector als geheel kreeg schadeloosstelling dan wel een plaats in de Waddenzee. Degenen die later toch op eigen risico opnieuw begonnen werden gewaarschuwd dat ze geen nieuwe aanspraak op schadevergoeding konden maken.

Deze schoolplaat gaf duidelijkheid.

 

De adviezen van beide deltacommissies zijn echter ten dele overgenomen en zo kregen de hoofddoelen waterveiligheid en zoetwatervoorziening te weinig aandacht. Urgentie vanwege klimaatverandering maakt het plan van Johan van Veen weer actueel en inpasbaar bij zeespiegelstijging.
Door de aanleg van een stormvloedkering bleef de Oosterschelde zout en vanwege de slechte kwaliteit van het Rijnwater in de jaren ‘70 werd de verzoeting van de Grevelingen uitgesteld.
Al met al werden voor zuidwest Nederland ‘zoute’ beleidskeuzes gemaakt voor grootschalige lozing van zoet water via de Nieuwe Waterweg, voor zoute meren in Zeeland, (half)open zeegaten en een blokkade van natuurlijke rivierwateraanvoer naar de wateren en eilanden. Zeeland is nog nooit zo zout geweest!

Vanwege de ontstane zoetwatertekorten kan in Zeeland aan de watervraag voor beregening, doorspoeling en peilbeheer niet meer voldaan worden. Dit veroorzaakt verzilting van sloten en de wortelzone, met sterfte van het gewas als gevolg. Bestaande zoetwaterlenzen lopen de kans geheel of meerjarig te verdwijnen. Zoet water is van levensbelang voor de leefbaarheid van de provincie Zeeland en het tegengaan van de verzilting van West-Brabant.
Wanneer we de balans opmaken, zien we dat het meeste zoete water ons land ongebruikt passeert en een teveel aan neerslag te snel wordt afgevoerd. Veel zoet water gaat verloren door lozing in zee.

De spuisluizen in de Volkerakdam liggen al vanaf hun realisatie te wachten om overtollig rivierwater af te laten stromen naar Zeeland. Het is een misverstand dat er continu aan zoetwateraanvoer moet worden voldaan. Voor verzoeting en verversing is er door het jaar heen meer dan voldoende zoet water beschikbaar.

Detail kaart 11: Het wordt zouter, bron Nationaal Waterplan 2009

 

Met de rug tegen de muur

Het grondwater van de Zeeuwse eilanden verzilt sterk en de beperkte zoetwatervoorraad Volkerak-Zoommeer heeft last van zoute kwel vanuit de aangrenzende zoute wateren. Voortzetting van een beleid van verzilting en zoetwaterlozing maakt dat bij zeespiegelstijging het nu al nijpende zoetwatertekort sterk zal toenemen. Ondanks een aanvankelijk enthousiasme en hoge inspanningen voor tal van zilte planvorming zal men de realiteit onder ogen gaan zien en afstand nemen van bestemmingen, statussen en toegezegde zaken.

Duurzame zoetwatervoorziening en noodberging van rivierwater zijn urgente wateropgaven waarvoor Zeeland staat, gevolgd door het tegengaan van verzilting en het borgen van zeewaterveiligheid bij de te verwachten versnelling van zeespiegelstijging (IPCC/KNMI).
In deze regio dienen de nodige wateropgaven doelgericht en voortvarend opgepakt te worden.

Krijgt de natuur ditmaal kansen ?

Waar men achter de kustlijn zoute natuur probeert vast te houden, gaat het met het milieu bergafwaarts. De beoogde doelen blijken bij  de Oosterschelde en de Grevelingen onhaalbaar. 

In onze steeds veranderende cultuurlandschappen past de natuur zich continu aan. Dat geldt straks ook bij de maatregelen die genomen gaan worden voor klimaatbestendigheid.

Afgelopen jaren werden we ons door klimaatverandering en voortgaande verzilting bewust van de urgentie om het waterbeleid te ijken aan de lange termijn. Daarbij kunnen de te verzoeten wateren onderdeel gaan uitmaken van een gezond en evenwichtig watersysteem. Zeer zeldzame zoetwatermilieus (zoet oppervlaktewater is minder dan een tienduizendste van het water op aarde!) nemen de plaats in van het mondiaal alom aanwezige zoutwatermilieu. Milieuzones schuiven westwaarts op en er ontstaan nieuwe natuurgebieden voor de kust. De keuze voor een migratierivier op zee aansluitend op een kokersluis in de Haringvlietdam ligt voor de hand en kan westwaarts worden verlengd, gelijktijdig met de aanleg van zeesluizen voor de Nieuwe Waterweg en ruimtelijke uitbreiding ten westen van de Maasvlakte. Naast het oppervlak aan natuur zal de biodiversiteit met sprongen toenemen. Een enorme impuls voor de natuur.

Behoud vestigingsklimaat en kapitaal

Vergeleken met de Rijksstructuurvisie Grevelingen en Volkerak-Zoommeer en Gebiedsagenda Zuidwestelijke Delta 2050, waarin verzouten centraal staat, is verzoeten veel goedkoper, effectiever en duurzamer. Het waterbeleid zal haar ambities en handelingsperspectieven die voortkomen uit het Uitvoeringsprogramma ZWD 2010 -2015+ moeten loslaten. Nostalgie naar de, indertijd ongewenste, situatie van vóór de Deltawerken is nu eenmaal een averechtse en subjectieve drijfveer. Hoe eerder de Grevelingen verzoet, des te eerder zullen mens en natuur er de vruchten van plukken.

Ook het op termijn verzoeten van de Oosterschelde voorkomt overbodige investeringen en schade.

Het verzoeten stopt de verzilting van de eilanden en creëert extra zoetwatervoorraad en bergingscapaciteit. Het perspectief van een groot zoetwaterreservoir, waaruit men in droge zomers naar behoefte vrij uit kan tappen, is zeer aantrekkelijk voor landbouw, natuur, waterafhankelijke sectoren en leefbaarheid. Zo behoudt Zeeland een gezond vestigingsklimaat.

Rivierwaterveiligheid door noodberging

Door het waterbergende oppervlak van het Haringvliet, Hollandsch Diep en Biesbosch aan te vullen met de voormalige zeegaten vermindert de stijgsnelheid bij noodberging van rivierwater tot 1/3 deel. Met een bekken in zee erbij, afhankelijk van de grootte, tot 1/8 deel. Oppervlakvergroting geeft een sterke toename van de rivierwaterveiligheid. Om bij berging milieurampen te voorkomen is het van belang dat de bergingswateren zoet of tenminste brak zijn en komen daarbij de nog te realiseren overgangen van zoet naar zout zeewaarts of voor de huidige kust te liggen.

Bekken in zee

Bij alles is samenwerken met water de juiste keuze. Alhoewel na diverse afsluitingen de natuurlijke vorming van de Voordelta heeft plaatsgevonden, blijft de Zuidwestelijke Delta uiterst kwetsbaar.
Na het verder wegvallen van sterk ondermijnende getijdenstromingen gaan uitgeschuurde stroomgaten zich vullen met sediment en groeit de Voordelta verder aan. Niet alleen de kust, maar ook het kustfundament sluit zich meer. Intussen komt dan wel het einde van de levensduur van de Oosterscheldekering langzaam in zicht, maar bij tijdige realisatie van een beschermend bekken in zee kan dit icoon behouden blijven. Binnen het Kennisprogramma Zeespiegelstijging van het Nationaal Deltaprogramma wordt een tweede kustlijn gezien als kansrijk. Mogelijk dat het Deltaprogramma een impuls kan geven aan het bespoedigen van het verzoeten van de Zeeuwse wateren.

Wil Borm
Adviesgroep Borm & Huijgens.


Voeg toe aan je favorieten: Permalink.

35 reacties

  1. Dependable cleaning team, keeps our Manhattan condo pristine. Referring all our friends. Really grateful.

  2. Dry Cleaning in New York city by Sparkly Maid NYC

  3. Thanks for sharing. I read many of your blog posts, cool, your blog is very good.

  4. Bet169 bóng đá! I’m all about that football action. Time to place my bets and root for my team. Hope I win some serious cash! Get your game on at bet169 bóng đá!

  5. Can you be more specific about the content of your article? After reading it, I still have some doubts. Hope you can help me. https://www.binance.info/sk/register?ref=WKAGBF7Y

  6. PKRVIPGAME sounds intriguing! Are the games any good? I’m always on the hunt for a new place to play. Let’s explore! pkrvipgame

  7. Trying my luck on Lucky55 tonight! Hoping the name is a good omen. Wish me luck! See if your luck is in at: lucky55

  8. Checked out xp786game. Not bad, has some interesting options. I am willing to try it out a little longer to see if there’s more to offer. Maybe you should try it, too by clicking this: xp786game

  9. Если нужен массовый постинг, стоит использовать спам хрумером, но важно не переусердствовать.

  10. Can you be more specific about the content of your article? After reading it, I still have some doubts. Hope you can help me.

  11. Anyone else playing on fun 605? Seems like a solid platform with a good variety of games. I’m definitely giving it a few more tries this week. fun 605

  12. Rainha 777 slot has an impressive array of games that are fun! The layout is very clean, take a look and try your luck! rainha 777 slot

  13. Just wanted to give a shout-out to 777slotsbet.net. Been playin’ their ‘slot 777′ games for a while now and I’m hooked! Nothin’ beats that feeling of hittin’ the triple sevens. Give it a try and see if luck is on your side! Explore it here: slot 777

  14. I have been exploring for a little bit for any high-quality articles or blog posts on this kind of area . Exploring in Yahoo I at last stumbled upon this website. Reading this info So i am happy to convey that I have a very good uncanny feeling I discovered exactly what I needed. I most certainly will make certain to don?t forget this web site and give it a glance regularly.

  15. Oh my goodness! a tremendous article dude. Thanks Nonetheless I am experiencing issue with ur rss . Don?t know why Unable to subscribe to it. Is there anybody getting similar rss problem? Anyone who is aware of kindly respond. Thnkx

  16. Pretty nice post. I just stumbled upon your blog and wished to say that I’ve really enjoyed browsing your blog posts. After all I?ll be subscribing to your rss feed and I hope you write again soon!

  17. Thanks for making me to get new thoughts about personal computers. I also have the belief that one of the best ways to maintain your notebook in perfect condition is a hard plastic-type material case, or perhaps shell, that matches over the top of your computer. These kind of protective gear are model unique since they are manufactured to fit perfectly over the natural outer shell. You can buy all of them directly from the owner, or through third party sources if they are for your notebook, however don’t assume all laptop may have a spend on the market. Once more, thanks for your recommendations.

  18. Good post. I learn one thing more challenging on different blogs everyday. It is going to all the time be stimulating to learn content from other writers and follow just a little something from their store. I?d want to make use of some with the content on my weblog whether or not you don?t mind. Natually I?ll give you a hyperlink on your net blog. Thanks for sharing.

  19. I’ve learned several important things through your post. I might also like to say that there is a situation that you will make application for a loan and never need a cosigner such as a U.S. Student Aid Loan. When you are getting a loan through a conventional lender then you need to be willing to have a co-signer ready to assist you to. The lenders can base their decision using a few variables but the most important will be your credit worthiness. There are some loan providers that will furthermore look at your job history and decide based on that but in most cases it will depend on your report.

  20. Hey! Quick question that’s entirely off topic. Do you know how to make your site mobile friendly? My weblog looks weird when viewing from my apple iphone. I’m trying to find a theme or plugin that might be able to resolve this problem. If you have any recommendations, please share. Many thanks!

  21. Heya this is kinda of off topic but I was wondering if blogs use WYSIWYG editors or if you have to manually code with HTML. I’m starting a blog soon but have no coding experience so I wanted to get guidance from someone with experience. Any help would be greatly appreciated!

  22. In the grand scheme of things you actually get an A+ just for hard work. Where you lost me personally ended up being on your particulars. You know, people say, the devil is in the details… And it couldn’t be more accurate right here. Having said that, permit me say to you precisely what did give good results. The article (parts of it) can be extremely persuasive and this is probably the reason why I am taking an effort in order to opine. I do not make it a regular habit of doing that. Second, despite the fact that I can easily see a jumps in reasoning you make, I am not necessarily confident of how you seem to connect the points which inturn produce your final result. For the moment I will subscribe to your position but wish in the future you connect the dots better.

  23. Hey there, I think your blog might be having browser compatibility issues. When I look at your blog in Chrome, it looks fine but when opening in Internet Explorer, it has some overlapping. I just wanted to give you a quick heads up! Other then that, superb blog!

  24. I can’t express how much I admire the effort the author has put into producing this exceptional piece of content. The clarity of the writing, the depth of analysis, and the wealth of information presented are simply astonishing. His passion for the subject is evident, and it has certainly resonated with me. Thank you, author, for providing your wisdom and enhancing our lives with this exceptional article!

  25. Thanks for the suggestions you have contributed here. Another thing I would like to say is that laptop or computer memory specifications generally increase along with other advancements in the technological innovation. For instance, whenever new generations of processors are made in the market, there’s usually a similar increase in the size calls for of both pc memory in addition to hard drive space. This is because the application operated by these processors will inevitably rise in power to benefit from the new know-how.

  26. I discovered your weblog website on google and test a few of your early posts. Proceed to keep up the very good operate. I just further up your RSS feed to my MSN News Reader. In search of forward to studying more from you later on!?

  27. I?ve recently started a web site, the information you provide on this web site has helped me greatly. Thanks for all of your time & work.

  28. Undeniably imagine that which you stated. Your favorite justification appeared to be on the net the simplest factor to understand of. I say to you, I certainly get irked whilst folks think about worries that they plainly do not recognise about. You controlled to hit the nail upon the highest as neatly as outlined out the entire thing without having side-effects , people can take a signal. Will likely be back to get more. Thank you

  29. I love your blog.. very nice colors & theme. Did you create this website yourself or did you hire someone to do it for you? Plz answer back as I’m looking to create my own blog and would like to know where u got this from. cheers

  30. I am really enjoying the theme/design of your site. Do you ever run into any internet browser compatibility issues? A number of my blog audience have complained about my site not working correctly in Explorer but looks great in Chrome. Do you have any solutions to help fix this problem?

  31. Thanks for your publication on the travel industry. I’d also like to include that if you’re a senior thinking of traveling, it truly is absolutely important to buy traveling insurance for elderly people. When traveling, retirees are at high risk of getting a health care emergency. Getting the right insurance policy package for the age group can safeguard your health and provide peace of mind.

  32. Great website. A lot of useful info here. I?m sending it to some friends ans also sharing in delicious. And naturally, thanks for your effort!

  33. I have observed that online education is getting common because attaining your degree online has become a popular option for many people. A large number of people have not had an opportunity to attend a conventional college or university nonetheless seek the elevated earning possibilities and a better job that a Bachelor’s Degree gives. Still some others might have a college degree in one training but would want to pursue some thing they now possess an interest in.

  34. This article is a refreshing change! The author’s unique perspective and insightful analysis have made this a truly engrossing read. I’m thankful for the effort she has put into producing such an enlightening and thought-provoking piece. Thank you, author, for sharing your expertise and sparking meaningful discussions through your outstanding writing!

  35. Thanks , I’ve recently been searching for information about this topic for ages and yours is the best I have discovered till now. But, what about the conclusion? Are you sure about the source?

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *