Heden ten dage krijgt de intensieve veehouderij vaak de schuld van opkomende ziekten die in potentie over kunnen slaan op de burgerij. Ook de weerstand van de boerenbevolking tegen overheidsmaatregelen is niets nieuws.
Degenen die open staan voor historische parallellen verwijs ik graag naar de veepest, die in 1865 via Engeland uit Rusland kwam ‘overwaaien’.
In de zomer van 1865 werd in de buurt van Schiedam in het spoelingdistrict veepest gesignaleerd. In dat district werden met spoeling (een bijproduct van jeneverstokerijen) koeien voor de slacht gemest. In dat gebied kwam veel vee van buiten terecht. Waaronder veel vee uit Engeland dat weer veel vee betrok uit Rusland. Ook toen werden grondstoffen hergebruikt en was er veel internationale handel met dieren! Ook op dat gebied niets nieuws onder de zon.
De zaak werd door de regering direct hoog opgenomen. Minister-President – tevens minister van binnenlandse zaken – Thorbecke vakantie houdende in Duitsland kwam direct met de “snelsten dag- en nachttrein” terug naar Nederland. Nu zouden we zeggen ‘Chefsache’!
De minister kende de problemen en voorzag dat gemeente en provincie besturen inzake plattelandszaken niet opgewassen zouden zijn tegen de bezwaren van boeren die omwille van economische en godsdienstige redenen bezwaren hadden tegen het afmaken van ziek vee en tegen vervoersverboden. Deze tweede veepest-uitbraak moest snel onder controle worden gebracht.
Liberale pragmatiek was toen klaarblijkelijk nodig als tegenwicht voor de godvruchtigheid der boeren, zoals verwoord in onderstaand gedicht;
“Wie zal, ô Christen mensch, aan Gode nooyt volprezen,
Afbidden deze Straf, die zynen Toorn ons zend,
Opdat hy die, helaas! Ten goede van on wend.Hoe woed het Oorlogs-vuur, in onze Buuren Landen,
Een ander Oorlogs-vuurkomt in ons land ontbranden,
De sterfte onder ’t Vee, een voorbood dat de dood,
Ons op de hielen volgt in deze droeven nood,
Hef dan, ô mensch! met my uw hert en hand tot God,
Op dat hy ons niet zend een nog veel erger lot. “
In pamfletten (nu zou men zeggen sociale media) werden aan de tirannieke overheid tal van verwijten gemaakt. Zo werd zij verweten zich te gedragen als ware zij de Spaanse overheid uit vroeger eeuwen hier te lande. Van de nazi’s hadden de pamflettisten nog niet gehoord, die kwamen pas in 1940 hier te lande. Zoals zo vaak kunnen we leren van de geschiedenis!
In de periode 1865 -1867 teisterden meerdere veeziekten de lage landen. Buiten de veepest waren dat voor runderen zeker ook longziekten en onder schapen de leverbotziekte.
il partigiano