il partigiano 21 (landbouw en de overheid 2)

Boekomslag: Een Eeuw Hollandsch Boerenleven door C.C. Klijnhout, 1847–1947, Hollandsche Maatschappij van Landbouw.
Een Eeuw Hollandsch Boerenleven, C.C. Klijnhout — gedenkboek 1847–1947.

Nu de LTO uit het overleg is gestapt is het misschien aardig om eens naar de geschiedenis te kijken en te beginnen bij één van de rechtsvoorganders van de LTO de Hollandsche Maatschappij van Landbouw opgericht in 1847 en te kijken wat er in de loop der tijd is veranderd.

Portrettekening van een negentiende-eeuwse heer met bril, gekleed in vrijmetselaarsregalia met sjerp en passer-en-winkelhaak.
Mr. G.W. Verweij Mejan in vrijmetselaarsregalia.

De Hollandsche Maatschappij van Landbouw was een organisatie die in den beginne vooral een samenwerking was van landeigenaren die hun belangen bundelden. Het waren vooral grote landbezitters (niet zijnde boeren). Men ging ervan uit dat ‘verheffing’ van de belanghebbenden (de boeren) van de hogere maatschappelijke klassen zou moeten uitgaan. Het eerste bestuur bestond dan ook uit twee advocaten, twee Jonkheren, een doctor en een baron. Voorzitter was Mr. G.W. Verwey Mejan (ook actief in de vrijmetselarij als voorzitter van de Union Royale), algemeen secretaris was Jhr. Mr. D.R. Gevers en penningmeester was Jhr. Mr. H Hoeufft. In 1848 aanvaarde Koning Willem II het beschermheerschap van de Maatschappij. Ook volgende generaties van het Huis van Oranje accepteerden het beschermheerschap. Kortom de ‘hogere’ maatschappelijke klassen gingen aan de slag met de ‘verheffing’ van de bewerkers van het land!

Historische aankondiging van de Hollandsche Maatschappij van Landbouw, Algemeene Vergadering en Tentoonstelling te Leijden, 27 tot 29 september 1849, met vermelding van het hoofdbestuur.
Aankondiging van de Algemeene Vergadering te Leijden, 1849, met het hoofdbestuur en de Koning als beschermheer.

Eén citaat uit de Tweede Algemene Vergadering te Amsterdam in gebouw Odeon op 29 april 1848 is tekenend. Voorzitter Verwey Mejan voorzag drie voordelen;

“Theorie en praktijk van het landbouwbedrijf moeten zich verenigen: de ‘landlieden’ onderling zullen zich hechter aaneensluiten, erkennende, dat het gezamenlijk belang ieders belang is, en tenslotte zal hieruit een toenadering groeien tussenlandbouwers en grondbezitters.”

In moderne termen waren de doelstellingen: het verbeteren van de maatschappelijke positie van agrarische bedrijven, de bevordering van het welzijn en welvaart van ondernemers in de landbouw en hun gezinnen en algemene belangenbehartiging van de leden. De laatste voorzitter van adel was Jhr. Mr. Van Foreest tot 1917. Langzaam namen de boeren de macht over en werd de macht van de grootgrondbezitters kleiner.

In 1991 kwam het tot een fusie van de Hollandsche Maatschappij van Landbouw en de (R.K.) Land- en Tuinbouw Bond tot de Westelijke Land- en Tuinbouworganisatie (WLTO).

(R.K.) Land- en Tuinbouw Bond werd in juni 1915 opgericht en was een belangenorganisatie voor katholieke boeren, tuinders en kwekers in het bisdom Haarlem. De WLTO is op haar beurt in 2005 opgegaan in LTO Noord en heeft ondertussen een geheel andere achtergrond dan de ‘adellijke’ Hollandsche Maatschappij van Landbouw.

Nu even kijken wat de beschermheer (Koning Willem-Alexander) van dit alles, gaat doen? Wat zou een andere Willem ervan zeggen?

Gedichtregels van Willem Bilderdijk (1756-1831): In ’t voorleden ligt het heden, in het nu, wat worden zal.
Willem Bilderdijk (1756–1831).

il partigiano

Voeg toe aan je favorieten: Permalink.

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *