In jaar 1998 werd ik door de leden van de Kamer van Koophandel regio Tilburg gekozen in het Algemeen Bestuur van het Hoogheemraadschap Alm en Biesbosch.
Nu ik als il partigiano mijn licht laat schijnen over waterzaken keek ik recent ook nog eens naar de wijze waarop in het verleden waterschapverkiezingen verliepen en hoe deze gereglementeerd waren. Zo keek ik ook naar het “Bijzondere Reglement voor het Hoogheemraadschap Alm en Biesbosch” zoals de Staten van Noord-Brabant dit op 15 november 1975 vaststelde.
Dat – met de ogen van nu bekeken – kleine waterschap kende in haar werkgebied circa 100 rechtsvoorgangers. Waaronder het waterschap Oudland van Altena dat in 1452 werd opgericht en een rijke democratische geschiedenis kende. Zo werd in 1461 per ordonnantie in het Land van Altena bepaald dat de ingelanden de heemraden kozen voor het Dagelijks Bestuur. Wat zou ik terug willen naar die gewoonte. Dan was ik zonder problemen gekozen in het DB van het waterschap Brabantse Delta. Nu is het een politiek spel dat uiteindelijk leidt tot de verkiezing van de DB leden, waarbij kennis en ervaring en de keuze van de kiezer/ingeland volstrekt ondergeschikt zijn gemaakt.
De eerlijkheid verplicht mij wel te vermelden dat sommige veranderingen van reglementen mij wel goed uitkomen want als het reglement – vastgesteld in november 1975 – nog zou gelden had ik negen jaar geleden wegens het bereiken van de AOW-leeftijd van 65 jaar terug moeten treden.
Bij het reglement uit 1975 telde het AB van Alm en Biesbosch maar liefst 45 leden waaruit maximaal 10 heemraden werden gekozen. De waterschappen kennen nu bijna allemaal 30 AB leden of iets minder. Toen was de stemming nog via het personenstelsel. Een kiesgerechtigde stemde op een persoon die als persoon verkiesbaar was. Partijen/lijsten kende het waterschapstembiljet toen niet. Bij de stemming voor de categorieën ongebouwd (de boeren) en gebouwde eigendommen (de bezitters van panden) konden zowel natuurlijke als rechtspersonen stemgerechtigd zijn. De stemming van de categorieën ongebouwd en gebouwd waren gewogen. Bij een vol eigendom, erfpacht, opstal of vruchtgebruik van onroerend goed werd het aantal stemmen bepaald op basis van de hoeveelheid hectares in eigendom.
1 ha of meer: 1 stem, 3 ha of meer: 2 stemmen, 6 ha of meer: 3 stemmen, 11 ha of meer: 4 stemmen, 16 ha of meer: 5 stemmen, 21 ha of meer: 6 stemmen. Met dien verstande dat elk vol aantal van 10 ha waarmede het aantal van 21 werd overschreden een recht gaf voor één stem meer. Er zaten dus veel boeren met veel land in het AB!
Net als nu in het AB en DB van het waterschap Brabantse Delta. Oude tijden zijn herboren. Met dien verstande dat je toen als stedeling en zelfs wonende buiten het waterschap wel gekozen werd door de collega’s voor een positie. Zo werd ik in 2004 op basis van mijn deskundigheid als één van de zeven (uit een AB van toen 40) gekozen in het overgangsbestuur, toen het mooie Hoogheemraadschap Alm en Biesbosch opging in het supergrote waterschap Rivierenland. Voor mij – in mijn carrière als waterschap bestuurder – het mooiste compliment wat ik ooit kreeg. Binnengekomen als stedelijke buitenstaander (geen boer en van buiten het werkgebied) mocht ik als één van de zeven gekozenen het mooie werkgebied gaan vertegenwoordigen in het verre Tiel.
il partigiano