DE BIESBOSCH, EEN NATIONAAL PARK OP GOEDE GRONDEN


DE BIESBOSCH, EEN NATIONAAL PARK OP GOEDE GRONDEN

Door: W. Borm en C. Huijgens

Het Nationale Parkenbeleid kent vier doelstellingen: Als eerste natuurbehoud en natuurontwikkeling. Vervolgens educatie en voorlichting, dan natuurgerichte recreatie en als laatste wetenschappelijk onderzoek. In een Beheer- en Inrichtingsplan (BIP) zijn deze doelen samengesmolten tot een bruikbare leidraad voor inrichting en beheer. Bij de Biesbosch liep het anders. De geschiedenis van dit Nationaal Park kenmerkt zich door gemiste kansen voor de natuur.

Een steeds veranderende Biesbosch
Ontwatering veroorzaakte een bodemdaling die leidde tot het ontstaan van de Biesbosch in 1421. Het westelijk veengebied van de Zuid-Hollandse Waard werd een grote ondiepe plas met een getijdenmilieu. Door snelle verlanding behoorde het gebied eind negentiende eeuw al weer tot de hoogste delen van Laag Nederland en kon opnieuw worden ingepolderd. De fase, waarin gorzen, grienden en polders intensief werden geëxploiteerd, leeft in onze herinnering voort als `de oude en unieke Biesbosch`.
Maar wat brengt ons de nieuwe Biesbosch in werkelijkheid? Na de grote verandering door de Deltawerken ging het in de Biesbosch niet van een leien dakje.
Door slibbezinking in de na 1970 veel te ruime wateren nam de verontreiniging van de waterbodems hier ongekende vormen aan. Het buitendijks milieu kreeg een bedenkelijke kwaliteit en bleef soortenarm. Op hogere en geïsoleerde plaatsen hebben vervuiling en verstoring gelukkig minder invloed. Na bijna veertig jaar kunnen we er waardevolle bosontwikkeling en moerasvorming waarnemen. Onder de eentonige wilgenmassa van de oude grienden kwam een ondergroei van kruidensoorten van het elzen-vogelkers-verbond, zoals groot heksenkruid, knopig helmkruid, reuzenzwenkgras, bloedzuring, aalbes, groot springzaad en ijle zegge. Kwelplaatsen onder aan de dijklichamen van de bekkens herkennen we aan de aanwezigheid van beekpunge en in aangrenzende gebieden duiden soorten als holpijp, bosbies, blaasjeskruid, moerasstreepzaad en moeraskartelblad op kwelinvloed. Geïsoleerde natuurpoldertjes veranderden in ware vogelparadijzen.

Bever.Biesbosch.29-04-08.Cor Huijgens.

De bever (Castor fiber) kan zich ook op vervuilde plaatsen goed handhaven. Foto: C. Huijgens

Stoelendans met natuurdoelen
De Biesbosch werd in 1985 Nationaal Park in oprichting. Voor het eerst kon er een omvangrijk natuurgebied ontwikkeld worden op rijke gronden. Gronden die we eigenlijk best zelf zouden kunnen gebruiken. De commissie Kleisterlee gaf vanuit de overheid een advies voor natuur en landschap, dat vervolgens ondersteund werd door de betrokken natuurorganisaties, indertijd verenigd in het Natuurbeschermingsplatform Biesbosch. Maar de samenstelling van het Beheer- en Inrichtingsplan vond al plaats voordat een doelstelling voor natuur en landschap werd vastgesteld, een omgekeerde volgorde. Later kwamen beheersuggesties zoals extensieve begrazing, rivierdynamiek en tenslotte getijdenvergroting. Men zat uiteindelijk met de handen in het haar, want deze ideeën bleken ongeschikt voor de grootschalige natuuront­wikkeling die men toen voor ogen had.

Een vreemde keuze
Tot verbazing van de adviserende ecologen koos het Overlegorgaan in 1991 voor de terugkeer naar een zoetwatergetijdengebied. Een keuze die niet uitging van de bestaande waterhuishouding. Alle verantwoordelijken wisten op dat moment dat deze keuze tijdens de looptijd van het beheerplan onmogelijk was. Men wilde kost wat kost de instelling van het Nationaal Park niet langer uitstellen door tijd te besteden aan het uitwerken van een haalbaar en passend natuurdoel. Dat de vereiste wetenschappelijke onderbouwing vanaf het begin ontbreekt zal dan ook niemand verbazen.

De onstabiliteit van de rivier
De Biesbosch kreeg haar status als Nationaal Park en vanaf dat moment zitten de Dordtse en Brabantse Biesbosch opgescheept met het onhaalbaar natuurdoel “zoetwatergetijdengebied”. Een situatie die schreeuwt om bijstelling. Maar ruim tien jaar later, bij de herziening van het BIP, bleef deze koers gehandhaafd. Op papier wordt een getijdengebied neergezet, maar in werkelijkheid staat het buitendijkse milieu onder invloed van de onstabiele rivierdynamiek, een keuze die men al in de voorbereidende fase absoluut niet wilde maken. De betrokken instanties kunnen inmiddels terecht nalatigheid worden verweten wat betreft het behartigen van de natuurbelangen. De nadruk ligt nog steeds niet bij de kwaliteit van het milieu en wetenschappelijk onderzoek blijft mondjesmaat beperkt tot discutabele ondersteuning van de eigen koers.

Grauwe Ganzen.28-02-08.Cor Huijgens.

Grauwe ganzen (Anser anser) hebben zich als broedvogels gevestigd. Foto: C. Huijgens

Binnendijkse kansen
Onze vele waterrijke gebieden vervullen in de herfst en winter een belangrijke functie voor de vogelopvang van doortrekkers en wintergasten. In voorjaar en zomer is er een nijpend tekort aan goede broed- en foerageergebieden voor moeras- en watervogels. Lepelaars, reigers, rallen, ganzen en eenden zoeken dan vooral rust, helder water en een rijkdom aan voedsel in een niet al te verontreinigd milieu. Het merendeel van het Nationaal Park de Biesbosch ligt buitendijks. Resterende delen onder invloed van het rivierwater brengen, geeft alleen verarming en teveel van hetzelfde. Het maken van permanent open verbindingen met het rivierwater is in de Brabantse Biesbosch in strijd met zowel het rivierwaterbeheer als de natuurbelangen. Rondom de Biesbosch zullen tot 2015 duizenden hectare aan de landbouw worden onttrokken en aan het Nationaal Park worden toegevoegd. Laat dat niet alleen loze ruimte worden voor bevers en recreanten. Goede landbouwgrond opgeven doe je alleen als ervoor in de plaats werkelijk duurzame en waardevolle natuurontwikkeling komt.

In de Noordwaard worden straks natuurontwikkelingsmogelijkheden gebruikt zoals het inrichten van landbouwpolders als omkade moerassen en weidevogelgebieden. Gebieden die in tijden van watersnood mogen overstromen om rivierwater af te voeren of als komberging te fungeren. Na een bestemmingswijziging voor de Zuiderklip van getijdengebied naar water, moeras, rietvelden en weidevogelgebied kon ook het hart van de Brabantse Biesbosch een natuurbestemming krijgen. Het was hier geen onmogelijke opgave om tot een echte natuurkern te komen. Met een goed beheer in de binnendijkse gebieden ontstaan er schone en stabiele biotopen. De projectleiding Zuiderklip heeft echter voor een andere weg gekozen, de dijken in een overlegfase doorgestoken en hiermee de discussie gesloten.

Een goed waterbeheer als basis
Zoals houtwallen een groot deel van het erfelijke materiaal van onze oerbossen bevatten, zo zijn de sloten de schatbewaarders van de resten van de eens zo talrijke venen, plassen en moerassen. Onze poldersloten waren in het begin van de vorige eeuw zeer rijk aan dieren- en plantenleven. We beseffen het nauwelijks, omdat een en ander zich onder het wateroppervlak afspeelde, maar de achteruitgang van dit milieu is wel het meest ingrijpende wat de natuur in ons kikkerlandje is overkomen.
Water van een goede kwaliteit is een kostbaar goed.

Hoewel de Biesbosch, met uitzondering van Amer en Nieuwe Merwede, geen wezenlijk onderdeel is van het rivierensysteem, wordt ze continue bedreigd door het rivierwater. Het tot nu toe gevoerde beleid deed er nog een schepje bovenop. Isolatie en peilbeheer zijn de instrumenten die kunnen bijdragen aan de kwaliteit van het Nationaal Park.
Met gebiedseigen water, natuurlijke en kunstmatige kwel, de aanwezigheid van ringdijken en het reliëf in combinatie met het grillige landschapspatroon zijn de mooiste natuurgebieden te ontwikkelen. Kwel vanuit de spaarbekkens biedt aan de Brabantse Biesbosch gouden kansen. Er kunnen ideeën nader uitgewerkt worden, om dit zeer schone water langer vast te houden en te benutten voor natuurdoeleinden.
Na al die jaren lijkt het advies voor natuur en landschap van de Voorlopige Commissie Nationale Parken ­(VCNP), op basis waarvan de Biesbosch Nationaal Park in oprichting werd, nog steeds actueel. De kansen voor de Biesbosch zitten vooral in -en dan citeren we de VCNP uit 1985- natuurontwikkeling naar een moerasgebied, waarin verlanding, veenvorming en natuurlijke bosvorming plaatsvinden. Blijkbaar is dit advies toch gebaseerd op goede gronden.


Voeg toe aan je favorieten: Permalink.

28 reacties

  1. buy priligy generic Small, 50 mm 3 67NR tumors were injected with 150 ОјL at 1 mL hr to force overflow from the tumor and monitor the event of tumor leakage

  2. medicamento priligy estudios clinicos Chen J, Lu Z, Zhang M, et al A randomized, 4 week double blind placebo control study on the efficacy of donepezil augmentation of lithium for treatment of acute mania

  3. Thanks for another wonderful post. Where else could anybody get that type of info in such a perfect way of writing? I have a presentation next week, and I’m on the look for such info.

  4. Another important component is that if you are a senior, travel insurance for pensioners is something you should make sure you really take into consideration. The more aged you are, the more at risk you happen to be for allowing something negative happen to you while in another country. If you are never covered by some comprehensive insurance coverage, you could have a number of serious issues. Thanks for expressing your good tips on this blog site.

  5. Nice read, I just passed this onto a colleague who was doing some research on that. And he just bought me lunch because I found it for him smile So let me rephrase that: Thanks for lunch!

  6. I?ve read a few just right stuff here. Definitely worth bookmarking for revisiting. I wonder how much effort you put to create any such magnificent informative web site.

  7. wonderful points altogether, you just won a emblem new reader. What would you recommend about your post that you just made some days ago? Any certain?

  8. Thanks a ton for your post. I want to comment that the expense of car insurance differs a lot from one insurance plan to another, mainly because there are so many different facets which bring about the overall cost. One example is, the brand name of the automobile will have a massive bearing on the cost. A reliable older family car or truck will have a less expensive premium than just a flashy fancy car.

  9. okmark your blog and check again here regularly. I’m quite certain I will learn many new stuff right here! Best of luck for the next!

  10. Thanks for the ideas you have shared here. Also, I believe there are numerous factors that will keep your car insurance policy premium down. One is, to bear in mind buying autos that are in the good listing of car insurance firms. Cars which might be expensive are more at risk of being stolen. Aside from that insurance coverage is also using the value of the car, so the costlier it is, then higher a premium you pay.

  11. Thanks for the tips you have provided here. On top of that, I believe there are numerous factors that really keep your car insurance premium all the way down. One is, to bear in mind buying motors that are from the good directory of car insurance providers. Cars which might be expensive tend to be at risk of being robbed. Aside from that insurance coverage is also depending on the value of your car, so the more expensive it is, then the higher your premium you only pay.

  12. I’m typically to running a blog and i really appreciate your content. The article has actually peaks my interest. I’m going to bookmark your site and keep checking for new information.

  13. Thank you, I’ve recently been searching for info about this topic for ages and yours is the best I have discovered till now. But, what about the bottom line? Are you sure about the source?

  14. Hi would you mind letting me know which web host you’re working with? I’ve loaded your blog in 3 different internet browsers and I must say this blog loads a lot faster then most. Can you suggest a good web hosting provider at a fair price? Many thanks, I appreciate it!

  15. Interesting post made here. One thing I’d like to say is most professional job areas consider the Bachelors Degree like thejust like the entry level standard for an online college diploma. While Associate Diplomas are a great way to get started, completing a person’s Bachelors uncovers many doorways to various jobs, there are numerous internet Bachelor Course Programs available by institutions like The University of Phoenix, Intercontinental University Online and Kaplan. Another thing is that many brick and mortar institutions offer Online variations of their diplomas but normally for a significantly higher payment than the firms that specialize in online higher education degree programs.

  16. Thank you for the good writeup. It in fact was a amusement account it. Look advanced to more added agreeable from you! However, how can we communicate?

  17. What an informative and thoroughly-researched article! The author’s meticulousness and ability to present complicated ideas in a comprehensible manner is truly commendable. I’m totally captivated by the scope of knowledge showcased in this piece. Thank you, author, for sharing your wisdom with us. This article has been a real game-changer!

  18. I have realized that over the course of building a relationship with real estate managers, you’ll be able to get them to understand that, in each and every real estate financial transaction, a payment is paid. Eventually, FSBO sellers will not “save” the commission rate. Rather, they fight to earn the commission through doing a strong agent’s job. In accomplishing this, they shell out their money and time to execute, as best they might, the tasks of an representative. Those responsibilities include disclosing the home by marketing, representing the home to willing buyers, creating a sense of buyer desperation in order to induce an offer, organizing home inspections, taking on qualification checks with the loan provider, supervising repairs, and aiding the closing of the deal.

  19. There’s noticeably a bundle to learn about this. I assume you made certain nice factors in features also.

  20. Thanks for your posting on this weblog. From my own experience, often times softening upward a photograph may possibly provide the digital photographer with a chunk of an creative flare. Many times however, that soft blur isn’t just what exactly you had under consideration and can sometimes spoil a normally good picture, especially if you intend on enlarging that.

  21. Please let me know if you’re looking for a author for your blog. You have some really good posts and I feel I would be a good asset. If you ever want to take some of the load off, I’d absolutely love to write some material for your blog in exchange for a link back to mine. Please send me an email if interested. Thanks!

  22. Thanks for revealing your ideas in this article. The other element is that every time a problem takes place with a computer system motherboard, persons should not take the risk connected with repairing this themselves because if it is not done properly it can lead to permanent damage to the entire laptop. It is almost always safe to approach the dealer of your laptop for any repair of that motherboard. They have got technicians that have an experience in dealing with laptop computer motherboard troubles and can make right diagnosis and perform repairs.

  23. Admiring the hard work you put into your blog and in depth information you present. It’s awesome to come across a blog every once in a while that isn’t the same outdated rehashed material. Fantastic read! I’ve bookmarked your site and I’m including your RSS feeds to my Google account.

  24. Thanks for another magnificent article. Where else could anyone get that type of information in such an ideal way of writing? I have a presentation next week, and I’m on the look for such info.

  25. There are some attention-grabbing deadlines on this article however I don?t know if I see all of them center to heart. There is some validity however I’ll take hold opinion until I look into it further. Good article , thanks and we would like more! Added to FeedBurner as effectively

  26. Music started playing any time I opened up this website, so annoying!

  27. I have realized that of all different types of insurance, medical care insurance is the most dubious because of the struggle between the insurance policies company’s necessity to remain making money and the user’s need to have insurance policy. Insurance companies’ revenue on wellness plans have become low, so some companies struggle to gain profits. Thanks for the concepts you share through your blog.

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *