Bergen op Zoom, 1 juni 2026
Aan het Dagelijks Bestuur van
het Waterschap Brabantse Delta
Per e-mail
Betreft: artikel 74 RvO, Aanpak droogte/ Wilhelmina kanaal, ons kenmerk LK/26003
Geachte Dagelijks bestuur,
Mede naar aanleiding van de presentatie in de commissie Waterveiligheid en Vaarwegen d.d. 27 mei 2026 waarin gememoreerd werd dat ons waterschap een overeenkomst heeft met Rijkswater staat omtrent het verplicht ontvangen van water uit het Wilhelminakanaal heeft de fractie van Ons Water een aantal vragen en suggesties die ook een relatie hebben met de zich ontwikkelende droogteproblematiek.
De opmerking over het verplicht ontvangen van water uit het Wilhelminakanaal verraste ondergetekende. Een verplichting terwijl, in het verleden, water uit het Wilhelminakanaal met regelmaat de bruinrotbacterie bevatte. Deze bacterie is verwoestend voor de teelt van aardappelen of pootaardappelen.
Deze verplichting bevreemd ondergetekende ook omdat in mijn beleving kanalen een gesloten watersysteem zouden moeten hebben. Dit om het waterpeil en daarmee de zekerheden voor de scheepvaart goed te kunnen regelen. Bij mijn kennis is het Wilhelminakanaal ook aangelegd met in de sluizen een omkeerbaar bemalingssysteem. Zodat het spuiwater teruggeleid kan worden naar het andere kanaalpand.
- Waarom is de verplichte ontvangst van water uit het Wilhelminakanaal geregeld? Wat zijn de voordelen/nadelen voor het waterschap?
- Wat zijn onze verplichtingen en die van Rijkswaterstaat ingeval van het voorkomen van de bruinrotbacterie?
- Op welke wijze kan het peil van het Wilhelminakanaal stijgen zodat de verplichte ontvangst van het water door het waterschap voor de peilbeheersing op het Wilhelminakanaal noodzakelijk is?
- Werken de sluisgemalen nog in beide richtingen?
Droogte
Ondanks dat verzilting van het Volkerak-Zoommeer formeel, qua plannen niet meer aan de orde is, krijgt Ons Water steeds meer berichten dat, zeker in de toekomst, het zoutgehalte in het Volkerak-Zoommeer zal stijgen. Mede als gevolg van de zeespiegelstijging en de variabele/lagere rivier afvoer in de zomer. Ons Water maakt zij zorgen over onze zoetwatervoorziening bij de verdrogingsvooruitzichten.
- Hoe is de zoetwatervoorziening voor onze boeren/tuinders en natuurgebieden te verbeteren?
- Wat is in het kader van de verdringingsreeks de status van de inlaat vanuit het Hollandsch Diep naar het Volkerak-Zoommeer? En kan deze status verhoogd worden?
Ons Water verlangt, ook gezien de bruinrot risico’s dat de aanvoer van het zoete water, als het nodig is, volledig kan komen uit het Hollandsch Diep. Dat moet de inzet zijn van het waterschap. De kreet: ‘Eerst het zoet dan het zout’ moet in kwantitatieve en in kwalitatieve zin worden waargemaakt en niet op kosten van de ingezetenen, boeren en tuinders van West-Brabant maar op kosten van het Rijk.
- Wat is in dit kader de feitelijke situatie van onze zoetwaterrechten?
Vaak wordt inzake droogte gewezen op 1976 en 2018, jaren met lage waterstanden.
De waterstanden in 1949 en 1921 waren nog veel lager. Maar de droogteperiode in 2018 was vergeleken met 1921 KORT. In 1920/1921 duurde deze ZESTIEN MAANDEN! De record droogteperiode liep van september 1920 tot december 1921, waarin alleen januari 1921 qua neerslag een min of meer normale maand was.
- Gezien de klimaatveranderingen wordt het zaak ver vooruit te kijken. En wat kunnen de oost-west kanalen in Brabant voor de aanpak van de aanvoer van zoetwater voor ons waterschap betekenen?
- Wordt er gekeken naar beheersing van ons eigen water/gemalen systeem?
Er zijn in de markt maalsystemen die min of meer eenvoudig aanpasbaar zijn om de opvoerrichting te veranderen. Zoals een cilinder omvattende (buis)vijzel (minder geluid en visvriendelijk) die met een hefmechanisme het gemaal relatief makkelijk kan veranderen in een inlaat systeem. Het wordt tijd dat ons waterschap gaat nadenken of en hoe onze gemalen inlaatsystemen kunnen worden. En we daarmee bij renovaties, daar waar het kan gaan beginnen.
Ook is de verwachting van Ons Water dat er meer richtlijnen en normen zullen komen ter beïnvloeding in het ontwerp en de uitvoering van nieuwe gemalen.
Dus niet alleen de Kaderrichtlijn Water, de Europese Aalverordening en de Benelux Beschikking Vrije Vismigratie.
Gezien het feit dat verdroging niet alleen een probleem is of wordt in Nederland en ons waterschap maar ook in andere delen van Europa is de verwachting, naar ons gevoelen reëel dat een uitbreiding van de Europese bemoeienis naar waterkwantiteit op termijn te verwachten is!
- Bereidt ons waterschap zich daarop voor? Zo ja hoe? Zo nee waarom niet?
Uw reactie afwachtend,
Hoogachtend,
L.H. van der Kallen