Soms lees je iets en dan denk je: “waarom hebben ze dat in Den Haag” niet serieus genomen?
Zo was er in het begin van de jaren zeventig een groep van geografische studenten die de schaarste aan vierkante kilometers in de Randstad langs veel kante belichte en bestudeerde en dat uiteindelijk in 1973 leidde tot een stevig boekwerk met de titel; “West Nederland, chaotische planning of geplande chaos”. Met tal van prominenten als medeschrijvers waaronder Hedy den Boer -d’Ancona. Die tal van functies heeft bekleed die wat er in het boekwerk werd betoogd in beleid en actie had kunnen omzetten.
In het boek is ook een discussiepaper opgenomen van de hand van J. Veldman en L.M. van Woersem met de pakkende titel; “De landbouw als concurrent om ruimte, plaatsbepaling en perspectief binnen het ruimtelijk ordeningsbeleid.”
Het boek bevat een aantal stellingen waarvan ik zeker weet dat als die stellingen waren vertaald in beleid dat de hele intensivering van de landbouw die nu tot een aantal ‘problemen’ leidt zoals de stikstof problematiek niet of van een andere orde had plaatsgevonden. Omdat de landbouw door een aantal maatregelen levensvatbaar was gebleven zonder die intensivering.
In het discussiepaper staan een aantal stellingen die ik graag onder de aandacht van de lezer brengt en die ook anno 2023, dus vijftig jaar na publicatie nog steeds het overwegen waard zijn.
“De agrarische activiteit in de Randstad ondergaat de invloed van de onmatige groei van het niet-agrarische bodemgebruik vrijwel geheel via een verhoging der grondprijzen, waardoor vele bedrijven onmogelijk worden gemaakt en andere in hun economische levensvatbaarheid worden aangetast.”
“Om de opwaartse druk op de prijzen van de cultuurgrond te beperken dient elke vorm van onttrekking van cultuurgrond in verstedelijkende gebieden in zodanige mate extra belast te worden, dat subsidie op de grondprijzen die door de landbouwers betaald moeten worden de economisch onverantwoorde top wegneemt.”
“Als in het kader van de Ruimtelijke Ordening de open ruimte blijvend aan de landbouw wordt toegewezen, dienen alle voorwaarden geschapen te worden die voor een economische bedrijfsvoering vereist zijn.”
“Een Ruimtelijke – Ordeningsbeleid zonder voldoende machtsmiddelen om de gewenste bestemmingen van de ruimte te doen realiseren stelt allereerst de voor de landbouw bestemde ruimte aan ernstige bedreigingen bloot.”
“De Ruimtelijke Ordening is een beleidssector met als eigen opdracht het bevorderen van een optimale ruimtelijke ontwikkeling in een bepaald gebied en gericht op de totaliteit van regionale ontwikkeling met aspecten van welvaart én welzijn.”
Als de voorgaande stellingen in beleid waren omgezet hadden de boerenbedrijven levensvatbaar gebleven zonder tal van intensiveringen waarvan we nu de wrange vruchten plukken. Nu is de vraag wat kunnen we van de kennis uit 1973 leren zodat we komen tot oplossingen van de landbouwproblemen van vandaag?
il partigiano