il partigiano 40 (peilbeheer, afwentelen en participatie)

Historisch gemaalgebouw aan een watergang in een polderlandschap, symbool voor het eeuwenoude peilbeheer in Nederland.
Een historisch gemaal in de polder — peilbeheer is al eeuwen een kerntaak van het waterschap.

Het beheer van boezemwateren verlangde al in de middeleeuwen regelgeving omtrent het peilbeheer. Als iedereen maar water uitmaalde wanneer het eigenbelang het vroeg en de boezem het water niet kwijt kon, dan leidde dat al in de vroege middeleeuwen tot gedingen bij de landheer. En was de vaststelling van een maalpeil van het boezemwater als maatvoering voor de uitmalende molens nodig.

Uit processtukken van pachters uit de Oost-Ambachten (Delfland) blijkt wat zij inbrachten in 1494 voor de Grote Raad van Mechelen (bij de landheer). Zij verweten molenaars zonder hantering van het maalpeil “sonder anschou te nemen off die sluysen uuyt gaet off nyet”. Waardoor de boezem overliep: “leggende op (bij) ’t buytenwater (boezem) tot duysent plaetsen overloopen”. Dat soort gedrag zouden we nu afwentelen noemen.

Maar ook droogte leidde tot excessen. Zo hadden drie ingelanden van de Binkhorstpolder in 1506 “met gewelt ende dracht” een sluisdeur gesloopt om water in de sloten te laten lopen. Ze moesten 50 pond boete betalen en publiekelijk vergeving vragen aan de dijkgraaf en de hoogheemraden. Droogte leidde ook tot klachten bij de landheer. Zo beklaagde Delft zich in 1540 bij het Hof van Holland over een groot gebrek aan water voor de brouwerijen.

In 1562 kregen enige hoogheemraden opdracht van het college van Delfland om met de molenmeesters een maalpeil vast te stellen voor alle watermolens en daartoe met hen te overleggen. Hoogheemraad Johan de Heuyter van Delfland nodigde op 30 april van dat jaar alle molenmeesters van de Oost- en West-Ambachten des morgens om 9 uur in zijn woonhuis uit voor beraad aanwezig te zijn.

Peilbesluiten zijn dus al oud en het overleg (participatie) met de belanghebbende ook! Bestuurders waren toen duidelijk nog niet benauwd belanghebbenden bij zich thuis uit te nodigen!

il partigiano

Voeg toe aan je favorieten: Permalink.

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *